Door Bas Visser

 

Sinds april dit jaar is een interessante subsidie beschikbaar, de Stimuleringsregeling Wonen en Zorg (SWZ) voor initiatieven met minimaal 50% van de bewoners boven de 55+.  Het kabinet wil de ontwikkeling van nieuwe vormen van wonen en zorg voor ouderen bevorderen. Veel ecodorp-initiatieven hebben 55+ers: zodra deze groep meer dan de helft bedraagt, wordt deze regeling bijzonder interessant.

De overheid stimuleert dat veel ouderen zo lang mogelijk zelfstandig thuis wonen. Om dat meer en beter mogelijk te maken is er een groeiende behoefte aan innovatieve vormen die zorg, ondersteuning en een vorm van gemeenschappelijk wonen combineren. Bijvoorbeeld door de bouw van een hofje of de transformatie van een oud schoolgebouw in appartementen voor een groep ouderen. Door samen te wonen ontstaat gezelligheid en kunnen bewoners elkaar indien nodig helpen. 

In de praktijk komen deze nieuwe initiatieven van toekomstige bewoners vaak moeilijk van de grond, omdat de financiering lastig rond is te krijgen. De praktijk wijst uit dat op dit moment banken, pensioenfondsen en investeerders maar beperkt middelen ter beschikking stellen om innovatieve woonvormen voor de doelgroep van ouderen met lagere- en middeninkomens tot stand te brengen, vanwege de risico’s en het beperkte rendement. Met deze nieuwe regeling worden de risico’s afgedekt die niet in de markt worden gedekt. Daarom stelt het kabinet deze stimuleringsregeling van een paar miljoen hiervoor open.

 

De regeling wil nieuwe wooninitiatieven ondersteunen in drie fasen:

  •  Subsidie voor een haalbaarheidsonderzoek 

In 2019 kunnen circa 70 tot 90 plannen worden gesubsidieerd. Het subsidiebedrag is pakweg € 20.000,- per plan.

 

  • Borgstelling voor een plan-ontwikkelfase

In deze fase wordt het projectplan voor een “woonzorgarrangement” ontwikkelt en wordt de bouw voorbereidt. De overheid staat borg voor 90% van leningen van aangesloten banken (Triodos Bank, ING, Rabo, ABN). Er is tot 10 miljoen aan leningen uitgetrokken voor jaarlijks minimaal 50 projecten. Per plan is een borgstelling van maximaal € 180.000,- mogelijk (90% van € 200.000,-).

 

  • Borgstelling voor een achtergestelde lening van 15% van de stichtingskosten bij de bouw- en nafinancieringsfase

Dit betreft de periode waarin gebouwd wordt en het collectief gaat verhuren of verkopen aan de leden. De overheid stelt zich borg voor een achtergestelde lening van 15% van de stichtings- of verwervingskosten. Per plan is een borging van maximaal € 1.600.000,- (!), zijnde 80% van 2 miljoen euro. Met deze borgstelling wordt het voor bewonersinitiatieven en sociale ondernemers veel eerder mogelijk om de financiering rond te krijgen. Naar verwachting kunnen hiermee de komende jaren ieder jaar leningen voor zo’n 50 projecten worden geborgd.

Het plafond aan mogelijke borgstellingen loopt de komende jaren op. Vanaf 2021 kan het maximale bedrag aan uitstaande borgstellingen maximaal 164,4 miljoen euro zijn (!). 

 

Voorwaarden waaronder deze subsidie verstrekt wordt:

  • De subsidie is voor bewonersinitiatieven en voor initiatieven van sociale ondernemers die een kleinschalig woonzorgarrangement vanaf 5 wooneenheden willen realiseren. In de regeling is er dan sprake van een zogenaamde WZ-ondernemer (woonzorg-ondernemer). Een WZ-ondernemer is een vereniging (bijvoorbeeld CPO), stichting of besloten vennootschap met de doelstelling een woonzorgarrangement te realiseren.
  • Minimaal 25% van de wooneenheden wordt onder de huurtoeslaggrens verhuurd óf verkocht beneden de grens van de NHG (dat is in 2019 onder 720,40 euro per maand).
  • Het woonzorgarrangement is vooral bedoeld voor bewoning door mensen van 55 jaar en ouder en beoogt de vraag naar ondersteuning of zorg te voorkomen. Uitgangspunt is dat de toekomstige bewoners het initiatief (mede) opzetten. De regeling is niet bedoeld voor een woonzorgarrangement, waarbij de toekomstige bewoners al voor het grootste deel zorg nodig hebben die (deels) betaald wordt vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz)
  • De beoogde initiatieven leiden tot sociale cohesie en ontmoeting. Diensten voor dagelijkse boodschappen en zorgverlening moeten in de omgeving en goed toegankelijk aanwezig zijn. Per fase kunnen nog aanvullende voorwaarden gelden.

 

Kortom, deze SWZ lijkt – althans voor de ecodorpen met 50% of meer 55+ers – heel interessant te zijn. Wellicht ook kunnen deze 55+ers zich binnen bestaande ecodorpen apart laten financieren als deelgroep. Maar de helft van de groep mag onder de 55+ zijn! Meer informatie en ondersteuning is via Vrijcoop mogelijk.

 

Andere subsidie-regelingen

Er is vaak allerlei overheidssubsidie mogelijk voor ecodorpen en eco-gemeenschappen. Als je online zoekt naar de gewenste gemeente of provincie kom je al snel op het subsidieloket van die overheid. Een interessant voorbeeld is Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO) op het subsidieloket van een provincie.

Voor de subsidies van de rijksoverheid kun je terecht op www.rvo.nl onder subsidies & financiering. Subsidies van de EU, zoals POP3 (plattelandsontwikkeling) of collectief vormgegeven leefbaarheid (Leader) gaan vaak via aparte regio-websites, opgezet door de provincies (bijv. www.leaderachterhoek.nl).