Het bijzondere licht van het noorden met weidse luchten en wolken, bossen en landhuizen, ooievaars en paardenbloemen. Ver noordelijk tegen Rusland, ligt Estland, de noordelijkste Baltische staat. Ook van dit land zijn de ecodorpen deel van het CLIPS-project en in ecodorp Small Footprint vond de afsluitende bijeenkomst plaats.

Ik was een dag voor de bijeenkomst uitgenodigd in Tartu, Zuid Estland, door Krista Noorkõiv, een zachtaardige en zeer gastvrije vrouw, oprichtster van GEN-Estonia en zij bleek tijdens de bijeenkomst voor ons te koken. Met haar en Eva Stützel uit Sieben Linden bezochten we de botanische tuin in Tartu, met de inheemse flora van Estland. De volgende dag reisden we van Zuid- naar Noord Estland,  onderweg bekeken we talloze bouwwerken en overblijfselen uit de historie. Grote landhuizen van de Duitse en Deense ridderorde de Teutoonse ridders, die met goedkeuring van de paus rond 11-honderd kruistochten ondernamen naar Livonia, de oude naam van Estland en Letland, om het land van Maria, Terra Mariana te ‘bevrijden’.

Hitler en Stalin verdeelden in een geheim protocol (het Ribbentrop pact in 1939) de tussenliggende landen, en Estland werd toegewezen aan Rusland. De Duitse nakomelingen van de ridders werden teruggeroepen naar Duitsland en de Russen bezetten in juni 1940 Estland. 40.000 mensen uit Estland en Letland werden gedeporteerd naar Siberie, Stalin wilde de inheemse bevolking uitroeien.

Aangrijpend om deze verhalen te horen. Toch is er iets in mij, dat het ook wil weten. Dit is ook Europa, een onbekend deel van ook onze geschiedenis. Tallinn, de hoofdstad, was een belangrijke Hanzestad, waar de Nederlanders mee handeldreven aan de Oostzee.

Toch voelen de Esten zich een onafhankelijk en uniek volk, volgens eigen zeggen meer dan 10.000 jaar oud. Voor hen is niet de kerk, maar de natuur heilig. De bomen, grote stenen, water en wolken. Elke midzomer en midwinter trekken mensen de natuur in om bij krachtplekken de wendes te vieren.

Ecodorp Small Footprint “Väike Jalajälg” is zo’n voormalig landgoed, wat in de communistische tijd een tehuis voor verstandelijk gehandicapten was. Een groot gebouw met talloze kamers en zalen, maar ook verschillende kleinere gebouwen en woningen, grote groententuinen en een kas. Inkomsten komen o.a. uit de kleinschalige productie van heerlijke rawfood chocolade en de teelt van biologische kiemen in een kleine kas en serre.

Deze CLIPS bijeenkomst kenmerkte zich door hard werken. Het overleg en de afspraken waren kenmerk van eerdere bijeenkomsten, nu is het de laatste loodjes leggen, veel administratieve afhandelingen. Het brondocument is grotendeels klaar, de website is in de lucht, in allerlei landen worden al teaser-workshops gegeven. Blij zijn we met het mooie product, uit reacties van deelnemers blijkt, dat het werkt en gewaardeerd wordt.

We hebben kans om een dag een tweetal projecten te bezoeken en een natuurgebied. Het ecodorp lilleoru is een grote, lang bestaande gemeenschap, ooit opgericht door de Ingvar Villido met zijn programma ‘the art of conscious change’ en, Dit ecodorp heeft een netwerk van 100.000 mensen en wordt op grote schaal bezocht. We kopen een steen als crowdfunding voor een nieuw te bouwen school, de School of Practical Awareness. Deze is voor volwassenen bedoeld, maar ook voor kinderen is een programma in de maak voor mindfulness en bewustwording. Ook een grote flower of life tuin is hier een trekpleister.

In 2018 zal de GEN-Conferentie hier plaats vinden, in de school in aanbouw is een zaal voor 500 mensen gereed, inclusief keuken en andere voorzieningen.

Een ander project is van een particulier, hij bouwde op zijn eigen terrein ecohuizen en andere gebouwen, een groot labyrinth. Met kinderen en scholen creeert hij een ecologisch paradijs.

Elke dag delen we gemeenschapsvormingstechnieken met elkaar. We sluiten af met de evaluatiemethode Theme-Centered Interaction van Ruth Cohn. Met het ‘ik’, het ‘wij’, het ‘it’ en de ‘globe’, en waar we op deze velden geleerd of uitgedaagd zijn.

De laatste avond besteden we in Tallinn, de hoofdstad. Een schitterende middeleeuwse stad, met zelfs winkeliers in klederdracht. Een vrolijke avond met zelfgestookte pruimenjenever is de afsluiting van ons 2-jarig avontuur.

Een prachtig project met een veelbelovend resultaat voor gemeenschapsvorming in Europa en daarbuiten, zie de website: http://clips.gen-europe.org/